پژوهش نامه نقد آراء تفسیری

پژوهش نامه نقد آراء تفسیری

گفتاری یا نوشتاری بودن زبان قرآن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
یکی از مبانی تفسیر مشخص کردن جهت زبان است. در بحث زبان قرآن مسائل بسیاری مطرح است که یکی از آن مباحث گفتاری یا نوشتاری بودن آن است. در این بحث به دنبال این پاسخ هستند که زبان قرآن دارای چه ویژگی‌هائی از نظر بیان و گفتار است. منظور از گفتاری بودن، انتخاب زبانی از مقوله سخن گفتن و القا و محاوره و ادا نمودن است که مخاطب را در نظر می‌گیرد و جمله‌ها و فرازها را در هر بخش به صورت متصل و کوتاه بیان می‌کند. اما در زبان نوشتاری تنظیم و ترتیب کلمات و چینش مطالب در غیاب مخاطب و شنونده شکل می‌گیرد و نشانه‌های دلالتی آن خطی است. تأثیر این بحث هم در تفسیر، هم در کشف معارف و موضع کلی دین است. در قلمرو بیان قرآن که در تعیین مخاطب و سطح استفاده از قرائن و شواهد درون متنی و بیرون متنی است. این بحث هرچند به صورت پراکنده در مقدمه بسیاری از تفاسیر و علوم قرآن از گذشته‌های دور مطرح بوده، اما در قالب اصطلاح زبان‌شناسی در دوره معاصر مطرح شده و عمده نظرات بر شفاهی و گفتاری بودن متن قرآن مطرح شده است. در این نوشته با طرح نظریات و ادله و ارزیابی دیدگاه‌ها نظر تفصیلی در باره هوشمندانه زبان قرآن و اثبات این نظریه بیان شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Language of the Qurʾān: Spoken or Written?

نویسنده English

Mohammad Ali Ayazi
Assistant Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Science and Research Branch of Tehran, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

Determining the direction of the language is one of the basics of interpretation. In the discussion of the language of the Qur'an, there are many issues, one of which is whether it is spoken or written. In this discussion, they are looking for the answer that the language of the Qur'an has in terms of expression and speech. The meaning of spoken language is to choose a language from the categories of speaking, induction, conversation, and performance, which takes into account the audience and expresses the sentences and phrases in each part in a connected and short way. However, in the written language, the arrangement and order of the words and arrangement of the contents are formed in the absence of the audience and the listener, and its denotative signs are linear. The effect of this discussion is in the interpretation of the Qur'an and in the discovery of knowledge and the general position of religion. In the realm of Qur'an expression, in determining the audience and the level of using evidences and evidences within the text and outside the text. Although this issue has been discussed sporadically in the introduction of many Qur'anic interpretations and sciences since the distant past, it has been raised in the form of linguistic terminology in the contemporary period, and most of the opinions have been raised on the orality of the Qur'anic text. The present research has expressed a detailed opinion about the cleverness of the language of the Qur'an and the proof of this theory by proposing theories and reasons and evaluating the views.

کلیدواژه‌ها English

The Language of the Qurān
written and spoken
interpretation basics
Quranic sciences
  • قرآن کریم.
  • ابن‌جزری، محمد بن محمد، النشر فی القرائات العشر، به کوشش علی محمد ضباع، قاهره، المکتبة التجاریة الکبری.
  • ابن‌حجر عسقلانی، احمد بن علی، فتح الباری، به کوشش محمد فؤاد عبدالباقی و محب‌الدین خطیب، بیروت، دار المعرفة، 1379ق.
  • احمد بن حنبل، المسند، به کوشش شعیب ارنؤوط و دیگران، بیروت، مؤسسة الرساله، 1421ق/ 2001م.
  • احمدی بابک، ساختار و تأویل متن، تهران، نشر مرکز. 1380ش.
  • بخاری، محمد بن اسماعیل، الجامع الصحیح، استانبول، دار الطباعه، 1315ق.
  • پورنامداریان، تقی، در سایه آفتاب، تهران، انتشارات سخن‌، 1380ش.
  • جوادی آملی، عبدالله، تسنیم، قم، اسراء، 1388ش.
  • خرمشاهى، بهاءالدین، ذهن و زبان حافظ، تهران، نشر نو، 1362ش.
  • خولی، امین، مناهج التجدید فی النحو والبلاغة و التفسیر و الأدب، قاهره، دارالمعرفة، 1916م.
  • خوئی، ابوالقاسم، البیان فی تفسبر القرآن، بیروت، دارالزهراء.
  • سهروردی، یحیی بن حبش، مجموعه مصنفات، به کوشش هانرى کربن، تهران، انجمن حکمت، 1360ش.
  • سیوطى، عبدالرحمان بن ابی‌بکر، الاتقان فى علوم القرآن، بازنشر قم، نشر امیر، 1405ق.
  • شاطبی، ابراهیم بن موسی، الموافقات، به کوشش عبدالله دراز، بیروت، دارالمعرفه.
  • شحاته، عبدالله، درآمدی بر تحقیقی در اهداف و مقاصد سوره‌های قرآن کریم، ترجمۀ محمد باقر حجتی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
  • صادقی، محمد، الفرقان، بیروت، دار شکرانه، 1434ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، تهران، رابطة الثقافة و العلاقات الاسلامیة، 1417ق/1997م.
  • طبری، محمد بن جریر، التفسیر ، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
  • عیاشی، محمد بن مسعود، التفسیر، قم، المطبعة العلمیة، 1380ق.
  • فخر رازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، بیروت، داراحیاء التراث العربی، 1417ق.
  • فضل­الله، محمدحسین، من وحی القرآن، بیروت، دارالملاک، 2018م.
  • قاسمی، محمد بن محمد، محاسن التاویل، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
  • قطب، سید، فی ظلال القرآن، بیروت، دارالشروق.
  • قمی، ابوالقاسم، قوانین الاصول، تهران، اسلامیه، 1363ش.
  • کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، به کوشش علی‌اکبر غفاری، تهران، اسلامیه، 1377ق.
  • مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دارالوفا، 1402ق.
  • معرفت، محمدهادی، «شناخت زبان قرآن »، بینات، شمارۀ 1، 1373ش.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، اسلامیه.
  • نهج ‏البلاغه، به کوشش صبحی صالح، قم، هجرت، 1360ش. 

  • تاریخ دریافت 27 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 27 بهمن 1402
  • تاریخ پذیرش 08 بهمن 1402