دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی مشهد، ایران پژوهش نامه نقد آراء تفسیری 2783-5308 2 2 2022 02 20 The Nature of Extremism in Narrative Interpretations: a Case Study of the Interpretation of Tibyān Sulaymānī ماهیت غلو در تفاسیر روایی: بررسی موردی تفسیر تبیان سلیمانی 11 38 153028 FA علی آهنگ استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی بجنورد، بجنورد، ایران. 0000-0002-1651-5143 مهدی آریان فر استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی بجنورد، بجنورد، ایران. Journal Article 2020 02 19 The phenomenon of extremism and extremist thought is a bitter and complex fact in the Shiite narrative and theological dictionary. This phenomenon has emerged as a deviant current after the death of the Holy Prophet of Islam with the aim of show a bad nature of the Ahl al-Bayt (AS). The continuous struggle of Ahl al-Bayt and Shiite thinkers against the phenomenon of extremism is designed from the origin and purpose of this extremist idea in promoting superstitions and destroying the image of religion. The Extremists, with goals such as breeding superstitions, spreading discord and promoting immorality, forged and published narrations about the merits and virtues of Ahl al-Bayt, examples of which can be traced in narrative sources and interpretations of Shia proverbs. One of the interpretations of Persian narration is the commentary of "Tibyān Suliymānī" which was written in the 12th century AH by Mīrzā Muḥammad Mashhadī (around 1125 AH) , the author of the famous commentary of Kanz al-Daqā'iq and Baḥr al-Gharāib. In the present research, with the library method and the analysis of exegetical texts, and using the data of cognitive scholars and hadith research, some examples of such narrations, focusing on the first volume of the said commentary, are evaluated and criticized in terms of text and documents. پدیده غلو و اندیشه‎‌‌‌های غالیانه یک واقعیت پیچیده در فرهنگ شیعه محسوب می‌شود. این پدیده بعد از رحلت پیامبر اکرم (ص) ظهور نمود. مبارزات مستمر اهل بیت (ع) و عالمان شیعه با پدیدۀ غلو با ابراز نگرانی‌‌‌های ایشان از ترویج خرافات و تخریب چهرۀ دین پیوند خورده است. غالیان برای دست‌یابی به اهداف خویش با ترویج باور‌‌های اساطیری کهن، اختلاف افکنی و ترویج اباحی‌گری روایاتی را در کرامات و فضائل اهل بیت (ع) جعل و منتشر می‌کردند که نمونه‎هایی از آن‌‌ها در منابع رِوایی و تفاسیر مأثور شیعه قابل‌ردیابی است. یکی از تفاسیر روایی به زبان فارسی تفسیر تبیان سلیمانی است که محمد مشهدی (درگذشتۀ حدود 1125ق) مؤلف تفسیر مشهور کنزالدقائق و بحرالغرائب در سدۀ 12 هجری آن را نوشته است. در این مطالعه با تحلیل متون تفسیری و استفاده از داده‌‌‌های رجالی و حدیثی نمونه‎هایی از روایات غالیان را که در این متن تفسیری رسوب کرده است برپایۀ تحلیل سند و متن روایت‌ها بازخواهیم شناخت.

https://naghdeara.quran.ac.ir/article_153028_599c50b1cc4bdb1ffd8e64279c5da622.pdf

دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی مشهد، ایران پژوهش نامه نقد آراء تفسیری 2783-5308 2 2 2022 02 20 Review and Critique of Mohammad Taghi Shariati's Approach to Scientific Interpretation رویکرد محمدتقی شریعتی به تفسیر علمی: بازشناسی و نقد 39 68 153029 FA مهدی ابراهیمی استاد گروه اخلاق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. 0000-0002-4404-2734 Journal Article 2022 02 24 The approach of commentators to the interpretation of the Qurʾān is done with different tendencies and methods, and scientific interpretation is one of the most important tendencies. Mohammad Taghi Shariati is one of the pioneers and believers in this interpretive tendency in the present age. His approach to scientific interpretation is influenced by epistemological and intra-religious factors such as the comprehensiveness and miracle of the Qurʾān and the book of knowing it, and extra-religious factors such as the reformist return to the Qurʾān and empowerment against non-religious ideas. Therefore, his approach to the scientific interpretation of the Qurʾān is more in order to use experimental sciences to interpret the Qurʾān. For this reason, special attention is paid to other factors such as revelation, appropriateness of suras, accuracy in literary points and finding the roots of words in choosing the interpretive and customary opinion of the language of the Qurʾān. In this article, while examining these features, the contradiction in accepting the common language and scientific interpretation has been dealt with, and scientific interpretation has been criticized as an interpretive tendency due to its empirical method. مفسران قرآن را با گرایش‌ها و روش‌های مختلفی تفسیر می‌کنند. یکی از این گرایش‌ها تفسیر علمی است. محمدتقی شریعتی (1286-1366ش) با نگارش تفسیر نوین از پیش‌گامان و باورمندان به این گرایش تفسیری در عصر حاضر است. رویکرد او به تفسیر علمی تحت تأثیر عوامل معرفتی و درون‌دینی مثل باور به جامعیت و اعجاز قرآن و کتاب زندگی دانستن آن، یا عوامل بیرون دینی مثل بازگشت اصلاح‌گرایانه به قرآن و توانمند کردن در مقابل اندیشه‌‌های غیردینی قرار دارد. به‌همین‌سبب رویکرد او به تفسیر علمی قرآن بیش‌تر در جهت استفاده از علوم تجربی برای تفسیر قرآن است و از میان فنون مختلف تفسیری، به آن‌هایی نظر دارد که با تفسیر علمی تناسب بیش‌تری داشته باشند؛ فنونی هم‌‌چون ذکر شأن نزول، تحلیل بر اساس تناسب سوره‌ها، تحلیل ادبی و بلاغی، و ریشه‌یابی لغات. در این مطالعه می‌خواهیم با مرور این ویژگی‌ها هم‌‌چون ویژگی‌های شاخص تفسیر محمدتقی شریعتی، استحکام نظری مبانی و روش‌های محمدتقی شریعتی را نیز بسنجیم. فرضیۀ مطالعه آن است که فراتر از همۀ مشکلات و نقاط ضعف نظری روش‌های تفسیر علمی، کاربست روش‌های فوق در تفسیر نوین شریعتی با رویکردی متناقض و دوگانه در پذیرش زبان عرفی و تفسیر علمی هم‌‌راه شده است.

https://naghdeara.quran.ac.ir/article_153029_10ae98ee4651a3fb189b8b7994fa651c.pdf

دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی مشهد، ایران پژوهش نامه نقد آراء تفسیری 2783-5308 2 2 2022 02 20 Argumentative Discovery of the Structure and Purpose of Sārah al-Taḥrīm: A Comprehensive Approach کشف استدلالی ساختار و غرض سورۀ تحریم با رویکرد جامع 69 96 153026 FA محمد خامه گر استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، پژوهشکده اسلام تمدنی، مشهد، ایران. Journal Article 2020 02 04 Sūra al-Taḥirīm is one of the short Sūras of the Qurʾān. Although the commentators have shown a wide attention to the special themes of this Sūra, such as the reference to al-Tawba al-Naṣūḥ (Persistent remorse for a sin), or the Jurisprudential order of banning a legitimate act, they have interpreted most of its verses scattered and separate from each other; It is as if there is no connection between the different verses of the Sūra. Of course, few commentators, mostly contemporaries, believed in the structural unity of this Sūra, and tried to discover its structure and purpose based on such a unity; But in practice, each of them reached a different result from the others by using his own manner, and it seems that none of them has been able to review all the evidence based on an objective view and not face them selectively. The current study is an attempt to analyze the structure and discover the purpose of Sūra al-Tahirim by using a comprehensive method including all the methods of the predecessors, and with an effort to present an objective and reasoned analysis of the structure and purpose of the Sūra. It is necessary to defend this hypothesis that contrary to the opinion of most previous commentators and contemporary scholars, the verses of the Sūra are not in the position of explaining the moral manner of confronting the spouses in the family environment, but as a warning against the activity of traitorous elements around the family of Muhammad the Prophet. Apart from the different explanation of the purpose of the Sūra obtained in this study, the method of analyzing the structure and purpose of the Sūra in this study is also innovative. This method can be called the “comprehensive method of identifying the meaning of the Sūra” and is presented in this study for the first time. سورۀ تحریم یکی از سوره‌های کوتاه قرآن کریم است. بااین‌که مفسران توجه گسترده‌ای به مضامین خاص این سوره ــ هم‌چون اشاره به توبۀ نصوح یا حکم شرعی تحریم امر حلال ــ نشان داده‌اند اغلب آیات آن را پراکنده و جداازهم تفسیر نموده‌اند؛ گویی میان آیات مختلف سوره پیوندی وجود ندارد. البته، معدود مفسرانی ــ اغلب از معاصران ــ به وحدت ساختاری این سوره باور داشته، و برای کشف ساختار و غرض آن کوشیده‌اند؛ اما درعمل هریک با کاربست شیوه‌ای به نتیجه‌ای متفاوت با دیگران رسیده، و به‌نظر می‌رسد کم‌تر کسی از ایشان توانسته است برپایۀ نگاهی بی‌طرفانه عینیت‌گرایانه همۀ شواهد را بازبیند و گزینشگرانه با آن‌ها روبه‌رو نشود. مطالعۀ کنونی کوششی است برای تحلیل ساختار و کشف غرض سورۀ تحریم با کاربست روشی جامع همۀ روش‌های پیشینیان، و با کوشش برای بازنمودن تحلیلی عینیت‌گرایانه و مستدل از ساختار و غرض سوره. بنا ست از این فرضیه دفاع شود که برخلاف تصور اغلب مفسران پیشین و محققان معاصر، آیات سوره نه در مقام تبیین شیوۀ اخلاق‌مدار رویارویی با همسران در محیط خانواده، که در مقام هشدار نسبت به فعالیت عناصری خیانت‌پیشه در اطراف خانوادۀ پیامبر (ص) است. گذشته از تبیین متفاوتی که از غرض سوره در این مطالعه حاصل شده، روش تحلیل ساختار و غرض سوره در این مطالعه نیز نوآورانه است؛ روشی که می‌توانش «روش جامع بازشناسی غرض سوره» نامید و اکنون در این مطالعه برای نخستین بار بازنموده می‌شود.

https://naghdeara.quran.ac.ir/article_153026_58dbfae1ed1abc37ae5a18f2969f13a2.pdf

دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی مشهد، ایران پژوهش نامه نقد آراء تفسیری 2783-5308 2 2 2022 02 20 Muḥammad Shaḥrūr's Perspective on Prophetic and Messenger Sunna: A Critical Reinterpretation Based on the Jawādī Āmulī's Theological Attitude دیدگاه محمد شحرور دربارۀ اقتضائات سنّت رسولی و سنّت نبوی و نقد آن برپایۀ دیدگاه‌های جوادی آملی 97 126 153023 FA محمد صدیقی اسکی دانش آموختۀ کارشناسی ارشد مبانی نظری اسلام، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. مرضیه محصص استادیار دانشکدۀ الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0002-2332-410X مریم خوشدل روحانی استادیار دانشکدۀ الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Journal Article 2022 04 21 The study and critique of the views of contemporary modernists in the interpretation of Qurʾānic verses has significant achievements. In the present study, with a descriptive-analytical method, the issue of what are the views of Shahrūr about the requirements of the prophetic and apostolic tradition in the interpretation of Qurʾānic verses and what are the discrepancies with the views of ʿAbullāh Javādī Āmolī, as a shiite contemporary theologian and Qurʾān commentator? Muḥammad Shahrour, as one of the activists of the contemporary Qurʾānic discourse, in his book Al-Sunna al-Rasūlīyya wa al-Sunna al-Nabawīyya: Ruʾya Jadīda, divides the Qurʾānic verses into two sets, verses of prophethood and verses of Apotlehood. He believes that obedience to the Prophet is mandatory just in affairs that are included in the verses attributed to the mission (Apotslehood Verses). these verses generally contain al-Mawāʿiẓ, al-Waṣāyā, and al-Ḥudūd. Accordingly, the verses that contain an address to the Prophet Muḥammad with the statement “Yā Ayyuha al-Nabīy”, or “Prophetic Verses” as He call them, indicate that this command was specific to his contemporaries; not to all Muslims at all times. At the same time, Javādī Āmolī emphasizes the position of a prophet in direct informing from God and considers it necessary to organize the spiritual and social life of people based on such informing. Also, by emphasizing the fact that the Prophet Muḥammad has complete certainty of knowledge and immunity from sin and error in the field of personal and social actions, absolute obedience to him is essential. بررسی و نقد دیدگاه‌‌های نواندیشان معاصر در تفسیر آیات قرآن دستاورد‌های شایان توجهی دارد. در مطالعۀ حاضر، با روش توصیفی ـ تحلیلی به این مسئله پرداخته می‌شود که دیدگاه‌‌های شحرور دربارۀ اقتضائات سنّت نبوی و رسولی در تفسیر آیات قرآنی چیست و چه ناهم‌سویی‌‌هایی با بینش‌های کلامی عبدالله جوادی آملی، به‌مثابۀ یک متکلم و مفسر شیعۀ معاصر، دارد. محمد شحرور، هم‌چون یکی از فعّالان گفتمان قرآن‌بسندگی معاصر، در کتاب السنة الرسولیة والسنة النبویة: رؤیة جدیده، آیات قرآن را به دو مجموعۀ آیات رسالت و آیات نبوت تقسیم می‌کند و بر این باور است که تبعیّت از پیامبر (ص) تنها اختصاص به موضوعاتی دارد که در آیات رسالت گنجانده شده‌اند و این آیات عموماً دربردارندۀ مواعظ، وصایا و حدود است. براین‌اساس آیاتی که دربردارندۀ خطابی به پیامبر (ص) با گزارۀ «یا أَیهَا النَّبِی» است بر آن دلالت دارد که این فرمان مختصِّ معاصران پیامبر بوده است و به نسل‌‌های پس از وی تسرّی نمی‌یابد. این در حالی است که جوادی آملی، هم‌چون یک مفسر و متکلم معاصر شیعی، بر جایگاه نبی در اِخبار بی‌واسطه از خدا تأکید می‌کند و سامان‌دهی حیات معنوی و اجتماعی مردم بر اساس چنین اخبارهایی را ضروری می‌شمارد. نیز، با تأکید بر برخورداری پیامبر (ص) از کمال معرفت یقینی و مصونیت از گناه و خطا در عرصۀ اَعمالِ شخصی و اجتماعی تبعیت مطلق از او را ضروری می‌داند.

https://naghdeara.quran.ac.ir/article_153023_e520797b1570724ef401dd098979d94c.pdf

دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی مشهد، ایران پژوهش نامه نقد آراء تفسیری 2783-5308 2 2 2022 02 20 al-Taqdīm wa al-Taʾkhīr in The Qur'an Basen on al-Tabataba'i's Approach تقدیم و تأخیر در قرآن از نگاه طباطبایی 127 152 153024 FA سجاد نیازی فرد کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، واحد قم، دانشگاه پیام نور، قم، ایران. سیدمصطفی احمدزاده دانشیار پژوهشکدۀ اسلام تمدنی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، مشهد، ایران. 0000-0003-3251-7234 Journal Article 2022 06 18 Al-Mīzan fī Tafsīr al-Qurʾān by Mohammad Hosseyn Ṭabāṭabāʾī is one of the most important contemporary Shiʿa Qurʾān commentaries, which is written in the method of interpreting the Qurʾān with the Qurʾān. As a Shiʿa scholar, Ṭabāṭabāʾī, as well as presenting new views in his interpretation discussions, has also made innovations in the ʿUlūm al-Qurʾān. Among these innovations is hir attention to the importance of discussing al-Taqdīm wa al-Taʾkhīr - as one of the topics of Quranic sciences - for understanding the Qurʾān. This discussion has been noticed by Ṭabāṭabāʾī because of its close connection with knowing the context. The aim of the current study is to recognize the views of Ṭabāṭabāʾī in this field, and to explain the position of these opinions in comparison with the views of other commentators in the discussion of al-Taqdīm wa al-Taʾkhīr of Qurʾanic verses. It is intended that, while examining the causes of al-Taqdīm wa al-Taʾkhīr from Ṭabāṭabāʾī's point of view, a report of his innovations in the development of the causes of al-Taqdīm wa al-Taʾkhīr - such as al-Istirḥām, Ishfāq, and expression of inclusion - should be presented, and along with that, Ṭabāṭabāʾī's innovative explanation of the concept of al-Taqdīm wa al-Taʾkhīr should also be explained. تفسیر المیزان فی تفسیر القرآن اثر محمدحسین طباطبایی از مهم‌ترین تفاسیر معاصر شیعه است که به روش تفسیر قرآن با قرآن نوشته شده است. طباطبایی، هم‌چنان که در بحث‌های تفسیری خود دیدگاه‌هایی جدید ارائه کرده، در علوم قرآن هم به مثابۀ عالمی شیعی نوآوری‌هایی داشته است. از جملۀ این نوآوری‌ها توجه او به اهمیت بحث تقدیم و تأخیر آیات ــ هم‌چون یکی از مباحث علوم قرآن ــ برای فهم قرآن است. این بحث به دلیل ارتباط تنگاتنگ آن با شناخت سیاق موردتوجّه طباطبایی قرار گرفته است. هدف مطالعۀ کنونی بازشناسی دیدگاه‌های طباطبایی در این زمینه، و تبیین جایگاه این آراء در قیاس با دیدگاه‌های دیگر مفسران در مباحث تقدیم و تأخیر آیات است. بنا ست ضمن بررسی اسباب تقدیم و تأخیر از دیدگاه طباطبایی، گزارشی از نوآوری‌های وی در گسترش اسباب تقدیم و تأخیر ــ هم‌چون إسترحام، إشفاق و بیان شمول ــ ارائه شود و در کنار آن، تبیین نوآورانۀ طباطبایی از مفهوم تقدیم و تأخیر نیز تبیین گردد.

https://naghdeara.quran.ac.ir/article_153024_86297e700fb3839cf9c669e5020bbce4.pdf

دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی مشهد، ایران پژوهش نامه نقد آراء تفسیری 2783-5308 2 2 2022 02 20 The letter of “سین” (seen) for emphasis in the Qur'an and the view of commentators and translators on it سین تأکید‏‏‏ یا تحقیق در قرآن و نگاه مفسران و مترجمان به آن 153 183 153020 FA حسین مرادی استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. 0000-0001-7973-7256 محمدعلی لسانی فشارکی استادیار پیشین گروه الهیات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. Journal Article 2022 05 23 In spite of its significant use in the Holy Qurʾān, the Sīn of emphasis is still strange and unknown, its uses are mainly attributed to the sin of taswif or Istiqbāl, and its precise and sensitive position is neglected. In this study, we assume that many cases of the use of the letter Sīn on the participle verb in the Qurʾān are for emphasis on the verb after itself; not to convey the meaning of waiting and delay. Based on this assumption, we will try to describe and analyze the opinions about the meaning of this letter in the verses of the Qurʾān by extracting the cases of the use of the letter Sīn in the Qurʾān and referring to various interpretations and books on the grammar and ʿUlūm al-Qurʾān and the famous Persian translations of the Qurʾān. We want to defend this hypothesis that many cases of the use of Sīn on the present participle in the Holy Qurʾān are not for delay and waiting - as most of the commentators and translators have imagined - but to indicate emphasis, and it should be done when Its translation is equivalent to words such as certainly, of course, in fact, undoubtedly, inevitably, inevitably, constantly, continuously etc. سین تأکید‏‏‏ یا تحقیق به‏رغم کاربرد قابل توجهی که در قرآن کریم دارد، هم‌چنان غریب و ناشناخته است، عمدتاً کاربردهای آن به حساب سین تسویف یا استقبال گذاشته، و از جایگاه دقیق و حساس آن غفلت می‌‌شود. در این مطالعه با این فرض که بسیاری از مواردِ کاربرد حرف سین بر سر فعل مضارع در قرآن برای تأکید‏‏‏ و تحقیقِ فعل پس از خود است و نه برای افادۀ معنای تسویف و استقبال، تلاش خواهیم کرد با استخراج موارد کاربرد حرف سین در قرآن و مراجعه به تفاسیر مختلف و کتب نحو و علوم قرآن و ترجمه‏‌های مشهور فارسی قرآن، به توصیف و تحلیل آراء دربارۀ معنا و مفهوم این حرف در آیات قرآن بپردازیم. بنا ست از این فرضیه دفاع کنیم که بسیاری از موارد کاربرد سین بر سر فعل مضارع در قرآن کریم نه برای تسویف و استقبال ــ آن‌گونه که عمدۀ مفسران و مترجمان تصور کرده‌اند ــ بل‌که از برای دلالت بر تأکید‏‏‏ و تحقیق است و باید هنگام ترجمه آن را معادل کلماتی مانند یقیناً، البته، درواقع، بی‏شک، لامحاله، ناگزیر، دائماً، پیوسته و امثال آن‌ها گرفت.

https://naghdeara.quran.ac.ir/article_153020_749cc03fe4862034e52ef77fef63045b.pdf