دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی مشهد، ایران پژوهش نامه نقد آراء تفسیری 2783-5308 6 2 2026 02 20 Taʿzīr: Reconsidering a Neglected Duty toward God and the Prophet Based on Etymological Analysis تعزیر: بازشناسی وظیفه‌ای مغفول در قبال خدا و رسول با تکیه بر ریشه‌شناسی واژه 261 300 245261 10.22034/naghdeara.2026.578844.1383 FA محمدحسن شیرزاد استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران (ایمیل: h,shirzad@umz.ac.ir). 0009-0002-1865-9981 Journal Article 2026 04 11 The Quranic term <span class="Char">taʿzīr</span> (occurring in Q 5:12, 7:157, 48:9) designates a duty of believers toward God and the Apostle, but its meaning has been disputed since the early Islamic period. Most lexicographers and exegetes have sought to connect it to the juristic term <span class="Char">taʿzīr</span> (discretionary punishment), leading to contradictory interpretations such as “helping,” “magnifying,” or “beating.” This article re-examines <span class="Char">taʿzīr</span> through comparative Semitic etymology. Tracing the biliteral base <span class="Char">ʿ-z</span> (“strong”) across Akkadian, Ugaritic, Hebrew, Aramaic, and South Semitic, the study shows that the triliteral <span class="Char">ʿ-z-r</span> and its cognates consistently mean “to help, to assist.” The author argues that Quranic <span class="Char">taʿzīr</span> is a Hebrew loanword (cf. <span class="Char">ʿāzar</span>) whose authentic Arabic cognate is <span class="Char">ʿ-ḏ-r</span>, not <span class="Char">ʿ-z-r</span>. The juristic <span class="Char">taʿzīr</span> (punishment) is a separate root, making the two homonyms. The semantic component of “strengthening” (<span class="Char">taqwiyah</span>), implied by the original meaning of <span class="Char">ʿ-z</span> (“strength”), distinguishes <span class="Char">taʿzīr</span> from general <span class="Char">naṣr</span> (help). The article concludes that <span class="Char">taʿzīr</span> in the <span class="a0">Qurʾān</span> means “to help with all one’s power,” a duty owed both to God and to the Apostle, and rejects interpretations like “magnifying” as linguistically unfounded. مشتقات تعزیر از واژه‏های غریب در قرآن کریم است که یکی از وظایف مؤمنان در قبال خدا و رسول را بازمی‏گوید. معنای این مفردۀ قرآنی از صدر نخست موضوع مناقشات گستردۀ لغوی و تفسیری بوده و دربارۀ آن، آراء متفاوت و گاه کاملاً متناقضی بیان شده است. آن‏چه بر پیچیدگی این امر افزوده، آن است که غالب عالمان لغت و تفسیر کوشیده‏اند این واژۀ قرآنی را در ارتباط با اصطلاح شناختۀ تعزیر در فقه اسلامی تحلیل کنند و این دو را به هر نحو ممکن به هم پیوند دهند. هدف از پژوهش حاضر آن است که با بهره بردن از روش ریشه‏شناسی، معنای تعزیر در آیات قرآنی را بازشناسد و این وظیفۀ مغفول در قبال خدا و رسول را تبیین کند. برآیند این پژوهش آن است که ع‏زر و هم‏زادهای آن در زبان‏های سامی به معنای یاری کردن است، و آراء دیگر دربارۀ معنای این واژه مؤیّد زبان‏شناختی ندارد. هم‌چنین این مطالعه نشان می‏دهد که تعزیر به معنای یاری کردن و تعزیر به معنای مصطلح فقهی، مشترک لفظی‏اند و به دو ریشۀ کاملاً مستقل بازمی‏گردند؛ ع‏زر به معنای یاری کردن از اساسْ اصالتِ عربی ندارد، بلکه وام‏واژه‏ای عبری است که به قرآن کریم راه یافته و هم‏زاد آن در عربی، نه ع‏زر، که ع‏ذر است. https://naghdeara.quran.ac.ir/article_245261_6ea747b4261b5fb1e52e8fe52b98aa65.pdf